Радыё

Гісторыя вяшчання

  • 15 лістапада 1925 года лічыцца датай пачатку беларускага радыёвяшчання. У гэты дзень у эфіры першым разам прагучалі словы: «Увага! Гаворыць Мiнск!».
  • 1908 Але яшчэ ў 1908 годзе была ўведзена ў дзеянне першая магутная радыёстанцыя ў Бабруйску. У 1918 годзе пачала функцыяваць прыёмная радыёстанцыя ў Віцебску, а праз год паспяхова праведзены выпрабаванні радыёапаратуры, прыдатнай для перадачы музыкі і гаворкі.
  • 1922 У 1922 годзе прыёмныя радыёстанцыі былі ў Полацку, Лепелі, Сянно, Вележе, Невелі і іншых гарадах. У 1923 годзе падобнае абсталяванне з'явілася і ў Мінску, Слуцку, Мазыры. У 1924 годзе былі выраблены перадатнікі «Малы Камінтэрн» магутнасцю 1,2 кВт. Два з іх перададзены для мантажу ў Гомлі і Мінску.
  • 1925 У траўні 1925 года ў Мінску пачаліся працы па мантажы радыёвяшчальнага перадатніка, і 15 лістапада ў 18 гадзін 30 хвілін у эфір упершыню панесліся тыя самыя словы: «Увага! Гаворыць Мiнск!». Найвялікім поспехам у радыёвяшчанні карысталася радыёгазета, якую перадавалі 2-3 разы ў тыдзень; 70-80% трансляцыі вялося на беларускай мове. З пускам шырокавяшчальнай радыёстанцыі пачалося і стварэнне дзяржаўнай правадной сеткі радыё. Пачалі працаваць перасоўныя радыёўсталёўкі для аддаленых сельскіх раёнаў.
  • 1926 14 сакавіка 1926 года ў эфір выйшла першая радыёстанцыя з Гомля. Гэта дата і з'яўляецца кропкай адліку гісторыі гомельскага радыёвяшчання.
  • У 1926 годзе магутнасць перадатніка «Малы Камінтэрн» у Мінску павялічылі да 4 кВт.
  • 1930 У 1930 годзе быў прыняты развязак пра будаванне радыёперадавальнай станцыі ў мяст. Калодзішчы пад Мінскам, і 7 лістапада 1931 года адбылося адкрыццё радыёцэнтра. 5 гадоў праз на падлозе былі ўсталяваны новыя 200-мятровыя антэны, а яшчэ праз год быў рэканструяваны і перадатнік.
  • 1939 У кастрычніку 1939 года, пасля далучэння Заходняй Беларусі да СССР, у Баранавічах пачала працаваць станцыя РВ-95 магутнасцю 150 кВт.
  • 1940 У 1940 годзе ў Мінскам радыёцэнтры пачаўся мантаж першага ў СССР магутнага перадатніка, сілкаванне якога ўжыццяўлялася зменным токам. Тым часам аб'ём трансляцыі ўжо складаў 10000 гадзін у год.
  • 1942 Пачынаючы з вясны 1942 гады, трансляцыю на беларускай мове ўжыццяўлялася праз КВ-радыёстанцыю з Масквы з пазыўным «Савецкая Беларусь», перадаваліся зводкі Інфармбюро.
  • 1943 У 1943 годзе, адразу пасля вызвалення Гомля, на чыгуначнай станцыі Навабеліца была разгорнена радыёстанцыя «Пчолка», якая мясцілася ў некалькіх вагонах. Пасля вызвалення Мінска падобныя вагоны з'явіліся і на мінскім вакзале.
  • Пачалося аднаўленне перадатніка РВ-10 у Калодзішчах з выходнай магутнасцю 0,1 кВт, бо асноўныя антэны былі цалкам разбураны. Трансляцыя ў даваенным аб'ёме была адноўлена ў красавіку 1945 года.
  • 1945 У Баранавічах перадатнік працаваў з магутнасцю 50 кВт яшчэ ў снежні 1944 года, а ў лістападзе 1945 ён ужо выпрамяняў усе 150.
  • 1946 У верасні 1946 года было скончана збудаванне антэн-мачтаў у Калодзішчах. У 1949 годзе рэканструяваны СВ-перадатнік РВ-109.
  • 50-е У 50-я гады пашыраецца сетка правадной трансляцыі, асабліва ў сельскіх раёнах.
  • 60-е У 60-х гадах радыёвяшчанне стала шматпраграмным, у тым ліку з выкарыстаннем УКХ, якое стала шырыцца разам з тэлебачаннем. 31 снежня 1960 года пачаткаў працаваць першы ў Беларусі двухпрограммный УКХ-перадатнік «Дождж-1».
  • 1966 З 1 сакавіка 1966 года ў лад уступіў магутны саюзны радыёцэнтр у мяст. Хваёвы (Магілёўская вобласць), забяспечылы значную частку тэрыторыі Беларусі сігналамі 1-й і 2-й праграм рэспубліканскага радыё (БР-1 і БР-2).
  • 1967 У 1966-67 гадах мясцовая трансляцыя ў абласцях перакладаецца на УКХ-перадатнікі.
  • 1973 У 1973 годзе ў Слоніме, Горадні, Браславе і Мінску, а ў 1974 годзе — у Баранавічах і Вушачах створана сетка сінхроннага СВ-трансляцыі.
  • Тэндэнцыя ўзросту ліку перадатнікаў: 1976 год - 38, 1980 год - 60, 1990 год - 100, 2000 год - 141.